Chào mừng các thầy cô giáo về dự tiết học
Chào mừng các thầy cô giáo về dự tiết học
Chào mừng các thầy cô giáo về dự tiết học
Giáo sinh: Lê Thị Bích Lộc
Chào mừng các thầy cô giáo về dự tiết học
Ngữ văn lớp 7B
Tiết 105
Sống chết mặc bay
Phạm Duy Tốn
Tiết 105 Sống chết mặc bay.
(Phạm Duy Tốn)
I. TÁC GIẢ, TÁC PHẨM
1.Tỏc gi?


Phạm Duy Tốn (1883- 1924)
Nguyên quán làng Phượng Vũ - Thường Tín - Hà Tây cũ nay là Hà Nội
Là một cây bút viết truyện ngắn xuất sắc nhất của Văn học Việt Nam những năm đầu thế kỷ XX.

Tiết 105 Sống chết mặc bay.

2. Tác phẩm.
Được viết năm 1918, in trên tạp chí Nam Phong

Sống chết mặc bay được xem là bông hoa đầu mùa của truyện ngắn hiện đại Việt Nam bằng văn xuôi tiếng Việt hiện đại
Tiết 105 Sống chết mặc bay.
(Phạm Duy Tốn)
II. Đọc - Chú thích- Bố cục
Đọc
Chú ý phân biệt các giọng đọc
Giọng kể, tả của tác giả
Giọng hách dịch của quan phụ mẫu
Giọng sợ sệt, khúm núm của thầy đề, dân phu

Đê sông Hồng năm 1926
Tiết 105 Sống chết mặc bay.
(Phạm Duy Tốn)
2. Chú thích.
Em hãy giải thích nghĩa của các từ: dân phu, nha lệ
3. Bố cục.
Theo em, truyện ngắn này có thể chia làm mấy đoạn? Nội dung chính của mỗi đoạn
a) §o¹n 1: Tõ ®Çu ... “khóc ®ª nµy háng mÊt” : Nguy c¬ ®ª vì vµ sù chèng ®ì cña ng­êi d©n.
b) §o¹n 2: TiÕp theo… “§iÕu mµy”: C¶nh quan l¹i ®¸nh tæ t«m trong khi ®i hé ®ª.
c) §o¹n 3: §o¹n cßn l¹i: §ª vì vµ th¶m c¶nh cña d©n.
Tiết 105 Sống chết mặc bay.
(Phạm Duy Tốn)
Theo em trọng tâm miêu tả của tác phẩm được đặt ở đoạn nào? Vì sao em xác định được như vậy?
Văn bản này thuộc thể lọai gì?
Đoạn 2
Bởi vì:
+ Dung lượng dài nhất của văn bản.
+ Tập trung làm nổi bật nhân vật chính là Quan phụ mẫu

- Thể lọai văn xuôi
Tiết 105 Sống chết mặc bay.
(Phạm Duy Tốn)
III. Phân tích.
Cảnh nhân dân hộ đê.
Cảnh đê sắp vỡ được gợi tả bằng các chi tiết không gian, thời gian và địa điểm nào?
Thời gian: Gần 1 giờ đêm
Không gian: Trời mưa tâm tã, nước sông Nhị Hà lên to
Địa điểm: Khúc sông làng X thuộc phủ X, hai, ba đoạn đã thẩm thấu
Tiết 105 Sống chết mặc bay.
(Phạm Duy Tốn)
Các chi tiết đó gợi nên cảnh tượng như thế nào?
Thời điểm gần 1 giờ đêm - Thời điểm khuya khoắt, càng làm tăng thêm khó khăn khi mọi người đều cố sức, mệt mỏi cao độ. Mưa gió tầm tã, không dứt và ngày càng to, nước sông dâng nhanh có nguy cơ đê vỡ
Tiết 105 Sống chết mặc bay.
(Phạm Duy Tốn)
Vì sao tác giả dung ký hiệu X để thay cho việc nêu tên địa danh cụ thể?
Vì tác giả muốn bạn đọc hiểu câu chuyện này không chỉ xảy ra ở một nơi mà có thể đó là hiện trang ở nhiều nơi
Tiết 105 Sống chết mặc bay.
(Phạm Duy Tốn)
Phép tăng cấp là một thủ pháp nghệ thuật sắp xếp theo dụng ý, tính chất, mức độ biểu thị của chi tiết sau cao hơn chi tiết trước
Tiết 105 Sống chết mặc bay.
(Phạm Duy Tốn)
Trong cảnh này, phép tăng cấp được thể hiện qua những chi tiết nào?
Trời mưa mỗi lúc một nhiều:
+ “mưa tầm tã” “mưa vẫn tầm tã trút xuống”
Mực nước sông mỗi lúc một dâng cao:
+ “Nước sông lên to quá” “dưới sông nước cuồn cuộn dâng lên”
Âm thanh, không khí ngày càng ầm ĩ, nhốn nháo, căng thẳng
+ “Tiếng trống, tiếng tù và tiếng người xao xác gọi nhau”
- Nguy cơ vỡ đê mỗi lúc một gần
Tiết 105 Sống chết mặc bay.
(Phạm Duy Tốn)
Em hãy nêu tác dụng của việc sử dụng thủ pháp nghệ thuật ở đoạn văn này?
- Phản ảnh một cách chân thực tính nguy hiểm, đe dọa nghiêm trọng trong cuộc sống và tình mạng người dân của thiên tai lũ lụt
Tiết 105 Sống chết mặc bay.
(Phạm Duy Tốn)
Phép tương phản là việc tạo ra những hành động, những cảnh tượng, những tính cách trái ngược nhau nhằm làm nổi bật một ý tưởng, một phần trong tác phẩm hoặc tư tưởng chính của tác phẩm
Tiết 105 Sống chết mặc bay.
(Phạm Duy Tốn)
Ngoài phép tăng cấp, đoạn văn còn sử dụng thành công nghệ thuật tương phản. Em hãy tìm những chi tiết có tính đối lập tương phản?

Hình ảnh tương phản đó nói lên điều gì?
Sức người ( yếu dần, kiệt dần ) > < sức trời (càng lúc mưa càng to)
Thế đê (yếu đi) > < thế nước (dâng cao)

* Sức người không địch nổi với sức trời. Thiên tai đang từng lúc giáng xuống, đe dọa cuộc sống của người dân
Tiết 105 Sống chết mặc bay.
(Phạm Duy Tốn)
* Bằng sự kết hợp khéo léo của hai thủ pháp nghệ thuật tăng cấp và tương phản, cùng ngôn ngữ mang tính gợi tả và gợi cảm cao nhà văn đã phản ánh một cách chân thực tính chất nguy hiểm của thiên tai và nguy cơ đê vỡ. Đồng thời làm nổi bật tình trạng chống đỡ căng thẳng, vất vả của người dân trước nguy cơ đê vỡ